Çalışanlar işe başlamadan önce işe giriş muayenesinden geçirilir; periyodik muayeneler çok tehlikeli sınıfta en geç yılda bir, tehlikeli sınıfta 3 yılda bir, az tehlikeli sınıfta 5 yılda bir tekrarlanır. Tetkikler maruziyete göre işyeri hekimi tarafından belirlenir. Sağlık gözetiminin maliyeti çalışana yansıtılamaz ve sağlık bilgileri gizli tutulur.
İşe giriş muayenesi
Çalışan, yapacağı işe uygun olup olmadığının belirlenmesi için işe başlamadan önce muayene edilir. Sağlık raporları işyeri hekiminden alınır; 10'dan az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde kamu sağlık hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden de alınabilir.
Periyodik muayene
| Tehlike sınıfı | Periyodik muayene |
|---|---|
| Az tehlikeli | En geç 5 yılda bir |
| Tehlikeli | En geç 3 yılda bir |
| Çok tehlikeli | En geç yılda bir |
İşyeri hekimi, çalışanın maruziyetine ve sağlık durumuna göre bu süreleri kısaltabilir. Gece çalışan işçilerin sağlık kontrolleri ise İş Kanunu gereği en geç iki yılda bir yapılır.
Maruziyete göre tetkikler
| Maruziyet | Sık kullanılan tetkikler |
|---|---|
| Gürültü | Odyometri (işitme testi) |
| Toz, duman, kimyasal buhar | Solunum fonksiyon testi, akciğer grafisi |
| Metaller ve bazı solventler | Kan ve idrar tetkikleri, biyolojik izleme |
| Ekranlı araçlar, sürücülük | Göz muayenesi |
Tetkik programı, risk değerlendirmesindeki maruziyet bilgilerine göre kurulur. Kimyasal kullanılan işlerde maruziyetin doğru tanımlanması için kimyasal risk değerlendirmesi önemlidir.
Özel politika gerektiren gruplar
Gebe ve emziren çalışanlar, genç ve yaşlı çalışanlar, engelli çalışanlar ile kronik hastalığı olanlar için işyeri hekimi ek değerlendirme yapar ve gerekirse görev değişikliği önerir.
Maliyet ve gizlilik
- Sağlık gözetiminin maliyeti çalışana yansıtılamaz.
- Sağlık bilgileri gizli tutulur; işverenle yalnızca işe uygunluk sonucu paylaşılır.
Sık sorulan sorular
İşe giriş raporunu aile hekimi verebilir mi?
10'dan az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde kamu sağlık hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden alınan rapor yeterlidir. Diğer işyerlerinde rapor işyeri hekiminden alınır.
Tetkik ücretini çalışan mı öder?
Hayır. Sağlık gözetimi dahil iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyeti çalışana yansıtılamaz.
Periyodik muayene süresi kısaltılabilir mi?
Evet. İşyeri hekimi, çalışanın maruziyetine ve sağlık durumuna göre muayene ve tetkikleri daha sık yapabilir.
Kaynaklar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (RG 30.06.2012, 28339)
- İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (RG 20.07.2013, 28713)
- 4857 sayılı İş Kanunu (RG 10.06.2003, 25134)
Bu rehber bilgi amaçlıdır; işyerinize özel değerlendirme için bizimle görüşün.
İşyeriniz için destek alın
A sınıfı uzmanlarımızla işyerinizi birlikte değerlendirelim.
